على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
3727
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
نظار ( nazz r ) ا . ع . نام گشنى . و بنو نظار : گروهى از تازيان . نظار ( nazz r ) ص . ع . فرس نظار : اسب چالاك تيز خاطر بلند اطراف . نظار ( nozz r ) ا . پ . مأخوذ از تازى - بينندگان و تماشاچيان . نظارة ( naz rat ) ا . ع . تنزه در باغ و بستان . و پاكى و پرهيزگارى ، او هو لحن . نظارة ( nazz rat ) ا . ع . قومى كه بسوى چيزى نگران باشند . نظارت ( naz rat ) ا . پ . مأخوذ از تازى - نگرانى و ديدبانى بسوى چيزى و سركارى چيزى و مراقبت و در تحت نظر و ديدبانى داشتن كارى و حراست و مباشرت . و شغل ناظر و مير سامانى . نظارگان ( naz rag n ) و ( nazz rag n ) ا . پ . مأخوذ از تازى - بينندگان و آنان كه مىنگرند و مىبينند و تماشاچيان . نظارگى ( nazz ragi ) ا . پ . مأخوذ از تازى - بينندگى و مشاهده . نظارگيان ( nazz rgi n ) ا . پ . مأخوذ از تازى - آنان كه مىنگرند و مىبينند و نظر مىكنند و تماشاچيان . نظاره ( naz re ) و ( nazz re ) ا . پ . مأخوذ از تازى - نگاه و نگرش . نظارهكنان ( naz re - kon n ) م ف . پ . نگاهكنان . نظارهگاه ( naz re - g h ) ا . پ . منظر دلپذير كه خوشآيند باشد . نظارى ( nazz ri ) ا . پ . مأخوذ از تازى - شتر خوب . نظارية ( nazz riyat ) ص . ع . ابل نظارية : شتران منسوب بگروه بنو نظار و يا منسوب بنظار كه نام گشنى است . نظافة ( naz fat ) ا . ع . پاكيزگى . نظافة ( naz fat ) م . ع . نظف نظافة ( از باب كرم ) : پاكيزه گرديد و نظيف شد . نظافت ( naz fat ) ا . پ . مأخوذ از تازى - پاكى و پاكيزگى . نظام ( nez m ) ا . ع . رشته مرواريد و جز آن . ج : نظم . و هر چيزى كه امرى بدان قايم باشد و پايهء آن بود . ج : نظم و انظمة . و ج ج : اناظيم . و روش و طريقه . و خوى و عادت . و شعر . و ريك برهم نشسته . و خط سپيد رشته مانند كه از دم تا گوش ماهى و سوسمار باشد ، و هما نظامان . نظام ( nez m ) م . ع . نظم نظما و نظاما . ر . نظم . نظام ( nez m ) ا . پ . مأخوذ از تازى - قوام و آراستگى و نظم و ترتيب . و انتظام و اسلوب . نظام ( nazz m ) ا . ع . مرواريد برشته دركشنده . و از القاب تازيان است . و لقب ابراهيم بن سيار متكلم رييس معتزله . نظام الملك ( nez m - ol - molk ) ا . پ . لقب حسن بن على بن اسحق از دهقان زادگان طوس كه وزير ملكشاه سلجوقى بود و در سال 485 هجرى در نزديكى نهاوند از زخمى كه بر ران وى وارد آمده بود درگذشت . نظامان ( nez m ne ) ا . ع . به صيغه تثنيه : دو خط سپيد رشتهوار كه از دم تا گوش ماهى و سوسمار امتداد دارد . نظامى ( nez mi ) ا . پ . مأخوذ از تازى - لقب چند نفر از شعراى نامدار . و نظامى گنجوى : صاحب خمسه ابو محمد بن يوسف بن زكى بن مؤيد مطرزى معروف بگنجوى در سال 576 هجرى وفات يافت . و نظامى عروضى : صاحب چهار مقاله نام آن احمد بن عمر بن على بوده از مداحان پادشاهان غور . نظاميه ( nez miyye ) ا . پ . مأخوذ از تازى - نام چندين مدرسه از بناهاى نظام الملك وزير ملكشاه سلجوقى . نظائر ( naz 'er ) ع . ج . نظيرة . و ج : نظورة . و نيز نظائر : افاضل و اماثل . و قولهم : عددت ابلهم نظائر : يعنى شمردم شتران ايشان را دو تا دو تا . نظاير ( naz yer ) ا . پ . مأخوذ از تازى - نظيرها و مثلها و مانندها . نظائف ( naz 'ef ) ع . ج . نظيف . نظر ( nazr ) و ( nazar ) م . ع . نظره نظرا ( از باب نصر ) : درنك كرد و مهلت داد بر وى . و نظر الشئ : فروخت آن چيز را بمهلت . و نظر الرجل ( مجهولا ) : پرى زده گرديد آن مرد . و نظره نظرا و نظرا و منظرا و منظرة و نظرانا و تنظارا ( از باب نصر و سمع ) : بتأمل نگريست آن را . و نظرت الارض : نمودار كرد آن زمين گياه خود را . و نظر بين القوم : حكم كرد و فرمان داد ميان آن گروه . و نظر لهم : مدد كرد و كمك نمود ايشان را . و مرثيه گفت بر مردهء ايشان . و نظره : چشمداشت داشت و انتظار داشت آن را . قوله تعالى : ما يَنْظُرُونَ إِلَّا صَيْحَةً واحِدَةً . الحديث : انه صلى اللّه عليه و آله قال : ايما رجل من ادنى المسلمين و افضلهم نظر الى رجل من المشركين فهو جار حتى يسمع كلام الله ، الخبر اشار صلى اللّه عليه و آله الاية و ان احد من المشركين استجارك ره حتى يسمع كلام اللّه . و قوله : نظر الى رجل : اى اجاره . و دارى تنظر الى دار فلان : خانه